Mazao Yetu
Bidhaa za NUS
01
Maboga (Majani na Mbegu)
- Afya. Vitamini A, chuma, kalsiamu, nyuzinyuzi, mafuta bora na protini kwa macho, kinga na mmeng'enyo.
- Tabianchi. Tunda, mbegu na majani hutumika — sehemu nyingi za mmea huliwa na kupunguza upotevu.
- Chakula. Tunda kwa supu, uji na juisi; mbegu kuchomwa; majani kama mboga.
02
Mchicha (Majani na Mbegu)
- Afya. Majani na mbegu zenye lishe zinazoongeza utofauti kwenye milo ya kila siku.
- Tabianchi. Hustahimili ukame na kuvunwa kwa muda mrefu — faida kwa wakulima wadogo.
- Chakula. Huliwa kama mboga ya majani na kama nafaka katika uji na vyakula vya asili.
03
Mgagani
- Afya. Protini, nyuzinyuzi, chuma, folate, kalsiamu na zinki kwa damu, kinga na ukuaji.
- Tabianchi. Mboga ya asili inayostawi vizuri kwenye bustani za nyumbani.
- Chakula. Hupikwa kama mboga au kuchanganywa na vyakula vingine.
04
Njugumawe
- Afya. Kunde yenye protini na madini kwa lishe bora ya kaya.
- Tabianchi. Hustahimili ukame na wadudu; hustawi pale mazao mengine yanaposhindwa.
- Chakula. Maharage ya asili ya Afrika kwa milo ya kila siku.
05
Ngogwe / Nyanya Chungu
- Afya. Nyuzinyuzi, vitamini, madini na antioxidants kwa mmeng'enyo, kinga na ufyonzaji wa chuma.
- Tabianchi. Mboga ya asili nafuu inayofaa mashamba ya eneo hili.
- Chakula. Huliwa mbichi kama tunda au kupikwa katika supu, mchuzi na stew.
06
Matembele
- Afya. Mboga ya majani yenye vitamini na madini kwa lishe ya kila siku.
- Tabianchi. Hustawi kwa urahisi kwenye bustani za nyumbani kwa maji na utunzaji kidogo.
- Chakula. Hupikwa kama sehemu ya milo ya familia.
07
Topetope / Stafeli
- Afya. Tunda la asili linalotoa vitamini na madini.
- Tabianchi. Mti wa matunda wa eneo hili unaoongeza utofauti wa lishe.
- Chakula. Huliwa mbichi; pia linaweza kuleta kipato cha kaya.
08
Ufuta
- Afya. Protini, mafuta bora, nyuzinyuzi, kalsiamu, chuma na zinki kwa mifupa, damu, kinga na moyo.
- Tabianchi. Mbegu ya mafuta ya asili inayostahimili ukame.
- Chakula. Unga, uji, mafuta ya kupikia na maziwa ya ufuta.
09
Ulezi
- Afya. Kalsiamu, chuma na nyuzinyuzi; hutoa nishati polepole — inafaa watoto na watu wenye kisukari.
- Tabianchi. Nafaka ya asili inayosaidia usalama wa chakula wa kaya.
- Chakula. Huliwa kama nafaka nzima au kusagwa kwa uji, ugali na vyakula vya asili.
10
Mnavu
- Afya. Chuma, protini, vitamini na madini kwa damu, mifupa, kinga na ukuaji.
- Tabianchi. Mboga ya majani ya asili kwa bustani za nyumbani.
- Chakula. Hupikwa peke yake au na bamia, nyama, ngogwe, karoti na nazi.
11
Mabungo
- Afya. Tunda la asili linaloongeza vitamini na utofauti kwenye lishe ya eneo hili.
- Tabianchi. Mti wa matunda wa urithi unaofaa mazingira ya Tanzania.
- Chakula. Huliwa kwenye jamii na kusaidia utofauti wa chakula.
12
Uwele
- Afya. Nishati, nyuzinyuzi, chuma na madini muhimu kwa milo ya kila siku.
- Tabianchi. Nafaka sugu kwa maeneo kavu na nusu-kavu.
- Chakula. Huliwa kama uji, ugali, au kuchanganywa na unga mwingine.
13
Upupu
- Afya. Protini na nishati ikiwa maharagwe yamechakatwa vizuri.
- Tabianchi. Hurekebisha nitrojeni kwenye udongo na kuimarisha kilimo endelevu.
- Chakula. Hutumika kwa chakula, kuboresha udongo na lishe ya mifugo.
14
Bibo (Tunda la Korosho)
- Afya. Vitamini C, antioxidants na sukari asilia kutoka tunda lisilotumika vya kutosha.
- Tabianchi. Hutumia tunda linalokua tayari kwenye miti ya korosho.
- Chakula. Huliwa mbichi au kuchakatwa kuwa juisi, jamu na bidhaa kavu.
15
Mtama
- Afya. Nishati, nyuzinyuzi, antioxidants, chuma na zinki kwa mmeng'enyo na nishati ya kudumu.
- Tabianchi. Nafaka inayostahimili ukame kwa maeneo kavu, inayohitaji pembejeo chache.
- Chakula. Huliwa kama uji, ugali, mkate bapa au vyakula vilivyochachushwa.